HoofdstukkenUncategorized

8. Het Sovjet-meesterbrein

Met zijn reis naar de ruimte wordt Joeri Gagarin in één klap wereldberoemd. In de jaren na zijn vlucht ontvangt de testpiloot meer dan een miljoen stuks fanmail vanuit de hele wereld. Vooral in eigen land verwerft de eerste ruimtereiziger de status van rockster. Maar zoals dat zo vaak gaat met grootse prestaties, horen de mensen achter de frontman eigenlijk de meeste faam te krijgen.

In het geval van die eerste ruimteretour hoort de eer te gaan naar natuurkundige en ingenieur Sergej Pavlovitsj Koroljov. ‘Hij was het meesterbrein achter het complete ruimtevaartprogramma van de Sovjet-Unie’, vertelt kosmonaut (zoals de Sovjets en Russen hun astronauten noemen) Aleksej Leonov in het boek Two sides of the moon. ‘Er was geen hogere autoriteit. Hij werd gezien als een god.’

Tien jaar strafkamp
Meesterbrein is de enige beschrijving die Koroljov eer aandoet. Wie dat niet gelooft, hoeft alleen maar zijn lijst met prestaties erbij te pakken. Zo is Koroljov niet alleen verantwoordelijk voor Gagarins vlucht, maar ook voor de lancering van de eerste satelliet, de eerste hond in de ruimte, het eerste kosmonautenduo en -trio dat de dampkring verlaat, de ontwikkeling van de eerste spionagesatelliet, de eerste vluchten van Sovjet-maansondes én de eerste ruimtewandeling. Om zo maar even wat voorbeelden te noemen.

Toch had Koroljov zijn prestaties bijna niet kunnen leveren. Op 27 juni 1938 wordt de dan 31-jarige ingenieur uit zijn bed gelicht door vier geheim agenten. Enkele jaren voor die arrestatie is de als piloot opgeleide Koroljov begonnen met het ontwikkelen van zijn eigen vliegtuig met raketmotor. Om dat feit wordt hij beschuldigd van hoogverraad.

Koroljov wordt veroordeeld tot tien jaar werken in de goudmijnen in de Kolymavallei, de beruchtste van alle strafkampen van de Sovjet-Unie. Na vijf maanden in het strafkamp wordt Koroljov overgeplaatst naar een gevangenis in Moskou, waar hij samen met andere vastgezette ingenieurs verplicht nieuwe vliegtuig- en rakettechnieken moet ontwerpen.

Bij leven onbekend
Wanneer de Sovjets aan het eind van de Tweede Wereldoorlog Duitse rakettechnologie in handen krijgen, zien ze de onmisbaarheid van Koroljov in. Ze promoveren de ingenieur tot kolonel en sturen hem naar Duitsland, om daar voort te borduren op de V-2, de eerste raket die de ruimte bereikt. Met een van de raketten die Koroljov ontwikkelt, de R7, wordt op 4 oktober 1957 Spoetnik 1 gelanceerd. Het is de eerste keer dat een door mensen gemaakte satelliet de ruimte verkent.

In de jaren na de Tweede Wereldoorlog groeit Koroljov uit van voormalig staatsgevangene tot het hoofd van het kersverse ruimtevaartprogramma van de Sovjet-Unie. Daarbij veegt hij keer op keer de vloer aan met het Amerikaanse programma, dat ondanks zijn eigen successen behoorlijk achter ligt.

De buitengewoon veeleisende Koroljov blijft tijdens zijn leven voor de meeste mensen een onbekende, omdat de Sovjet-Unie uit principe geen credits toekent. Pas na zijn dood in 1966 leert de mensheid over Koroljovs bijdrage aan de ruimtevaart. En krijgt hij het etiket ‘meesterbrein’.

Beeld: Wikimedia Commons

Steun Ruimtevaartverhalen.nl

Vond je dit een interessant ruimtevaartverhaal? Via de module hieronder kun je Ruimtevaartverhalen steunen. Selecteer het bedrag dat je wil doneren, klik op ‘Doneer’ en doorloop de stappen die volgen.

 

Totaal: € -