Hoofdstukken

65. Van wie is de maan?

Als je een beetje speurt op internet heb je ze zo gevonden: bedrijven die je de kans bieden een stuk grond te kopen op de maan. Lekker handig voor de toekomst, als we tenminste ooit in staat zijn te verkassen naar onze natuurlijke satelliet. Voor zo’n 25 euro heb je een lap grond van dik 4000 vierkante meter.

Bij de akte ontvang je een maankaart die je precies vertelt welk stuk grond van jou is. Maar de kans dat je de enige bent die het stuk grond claimt, is klein. Wanneer de Amerikaan Dennis Hope in 1980 voor het eerst verkondigt de eigenaar van de maan te zijn, staan er talloze andere mensen en bedrijven op die exact hetzelfde claimen. En allemaal verkopen ze stukjes maangrond.

Gemeenschappelijk erfgoed
Hoewel zo’n kekke eigendomsakte niet misstaat op de schoorsteenmantel, is het niet meer dan een wassen neus. De maan en andere hemellichamen kunnen namelijk niet verkocht worden. Niemand kan het eigendom van hemellichamen claimen. Dat is zo bepaald in het Ruimteverdrag, een reeks internationale afspraken over de ruimte.

In het Ruimteverdrag is onder andere afgesproken dat hemellichamen zoals de maan, maar ook planeten en planetoïden, gemeenschappelijk erfgoed zijn. De ruimte is dus van iedereen en niemand kan er de baas spelen.

Het Ruimteverdrag wordt in 1966 opgesteld door de Verenigde Naties en wordt in 1967 van kracht. Het is inmiddels door meer dan honderd landen getekend en staat aan de basis van het nog bredere ruimterecht. Binnen dat ruimterecht is geregeld wat landen wel en niet mogen doen in outer space. Zo staat er onder andere in dat ruimtevaart altijd met goede bedoelingen bedreven moet worden en dat alle deelnemende landen zich verplichten informatie en kennis te delen.

Een andere bepaling stelt dat staten ervoor moeten zorgen dat missies zo veilig mogelijk verlopen. Gaat er onverhoopt toch iets mis? Dan moet het verantwoordelijke land eventuele schade aan andere landen vergoeden.

Wie de tekst van de verschillende verdragen van het ruimterecht leest, zal opvallen dat daarin nergens wordt gesproken over individuen en bedrijven. Alle bepalingen hebben betrekking op staten. Toch wil dat niet zeggen dat commerciële bedrijven of personen de maan voor zichzelf kunnen claimen.

Het ruimterecht eist namelijk ook dat staten ervoor zorgen dat hun burgers zich aan de verdragen houden. Dus zelfs al koop je een akte van een stuk ruimtegrond, dan heb je in de praktijk nog steeds niets over dat stuk grond te zeggen.

Parkeerboete
Dat individuen geen objecten in de ruimte kunnen claimen, wil niet zeggen dat mensen dat ook niet proberen. In 2003 sleept de Amerikaanse ruimteactivist Greg Nemitz NASA voor de rechter. Twee jaar daarvoor laat de ruimtevaartorganisatie een sonde landen op de planetoïde Eros.

Omdat Nemitz meent eigenaar te zijn van het stuk ruimterots, stuurt de activist NASA een gepeperde rekening. Want wie wil landen op zijn planetoïde, die moet parkeerkosten betalen. Uiteindelijk moet de rechter tussenbeide komen. Die bepaalt dat Nemitz niet kan bewijzen dat hij de eigenaar van Eros is. Precies zoals dat geldt voor die talloze internetters die denken een stukje maangrond in hun bezit te hebben.

Beeld: PXHere

Steun Ruimtevaartverhalen.nl

Vond je dit een interessant ruimtevaartverhaal? Via de module hieronder kun je Ruimtevaartverhalen steunen. Selecteer het bedrag dat je wil doneren, klik op ‘Doneer’ en doorloop de stappen die volgen.

 

Totaal: € -