Hoofdstukken

6. Van straathond naar ruimteheld

Wie niet beter weet, zou het levensverhaal van de wereldberoemde ruimtehond Laika zomaar kunnen verwarren met het script van een Disney-film. Nadat ze de eerste drie jaar van haar leven door de koude straten van Moskou dwaalt, wordt Laika door wetenschappers opgepikt en getraind voor een missie die haar een van de beroemdste honden aller tijden moet maken.

Op 3 november 1957 vliegt het vuilnisbakkenrasje met de sonde Spoetnik II naar de ruimte en wordt ze het eerste levende wezen dat rondjes om de aarde vliegt. Maar het sprookje heeft een duister randje. Hoe heldhaftig de reis van Laika ook klinkt, voor de straathond zelf valt er weinig plezier aan te beleven.

Haar training is namelijk verre van diervriendelijk. Een groot deel van de tijd zit Laika in haar eentje opgesloten in steeds kleiner wordende ruimtes. Zo kan ze alvast wennen aan het kleine beetje ruimte dat ze aan boord van Spoetnik II gaat hebben. De periodes zijn lang: soms zit Laika wel twintig dagen achter elkaar opgesloten.

Die eenzame opsluiting veroorzaakt veel stress bij het toekomstige astrobeest. En de ritjes in een centrifuge – een lange arm die snel ronddraait om G-krachten te simuleren – maken het er niet veel beter op. Tel daarbij ook nog eens de trainingen op in machines die het geluid van een raketlancering simuleren, en het wordt duidelijk dat Laika het zwaar heeft in de periode voorafgaand aan haar ruimtereis.

Niet levend terugkeren
De op foto’s vaak zo rustig ogende hond staat op dat moment in werkelijkheid onder enorme druk. Als Laika (wat Russisch is voor ‘blaffer’) op dat moment zou weten wat haar te wachten staat, zou ze misschien nog proberen te ontsnappen. Hoe bijzonder de missie ook is, het is vanaf het begin al duidelijk dat Laika niet levend terug zal keren op aarde.

Op 31 oktober 1957 wordt ze ingesnoerd in de Spoetnik-satelliet, waarna ze nog drie dagen moet wachten voordat de reis daadwerkelijk gaat beginnen. Wat er precies met Laika gebeurt na de lancering is onbekend. De Sovjet-Unie houdt jarenlang vol dat Laika in 1957 ruim een week levend om de aarde zweeft en daarna relatief humaan om het leven wordt gebracht met vergiftigd voedsel.

Wetenschappers die meewerkten aan de missie komen jaren later echter met een heel ander verhaal. Zij vertellen dat Laika niet na een week, maar al slechts enkele uren na de lancering sterft aan de gevolgen van oververhitting. De oorzaak: wegens te weinig tijd is er geen goed temperatuursysteem voor de satelliet gebouwd. Laika houdt het vermoedelijk nog geen drie uur uit in de ruimte.

Vijf maanden ronddraaien
Laika’s levenloze lichaam cirkelt vervolgens nog vijf maanden rond onze planeet, waarna de Spoetnik-satelliet in de aardse atmosfeer verbrandt. De missie veroorzaakt hevige discussie onder dierenliefhebbers. Zij stellen vraagtekens bij de missie en het algehele nut van de ruimtevaart.

Oleg Gazenko, een van de projectwetenschappers die verantwoordelijk is voor Laika’s missie, vraagt zichzelf jaren later hetzelfde af. ‘Hoe meer tijd er voorbij gaat, hoe meer spijt ik krijg,’ verklaart hij in 1998. ‘We hadden het niet moeten doen. De missie heeft ons niet genoeg nieuwe inzichten geboden om de dood van deze hond goed te praten.’

Beeld: NASA

Steun Ruimtevaartverhalen.nl

Vond je dit een interessant ruimtevaartverhaal? Via de module hieronder kun je Ruimtevaartverhalen steunen. Selecteer het bedrag dat je wil doneren, klik op ‘Doneer’ en doorloop de stappen die volgen.

 

Totaal: € -