Hoofdstukken

54. ‘Hallo, met de andere kant van de wereld!’

In het Franse Pleumeur-Bodou staart een groep technici op 12 juli 1962 met ingehouden adem naar een groep kleine monitoren. De schermen lijken kapot, er valt immers niets anders op te zien dan statische strepen. Maar dan verandert er iets. De strepen verdwijnen en als vanuit het niets verschijnt er een groot rond gebouw in beeld.

De camera trekt langzaam omlaag en onthult een Amerikaanse vlag, die fier in de wind wappert. Hoewel het midden in de nacht is, zijn de Fransozen uitgelaten: ze hebben zojuist het eerste televisiesignaal ontvangen dat verstuurd is vanaf de andere kant van de wereld!

De aarde in de weg
Het signaal dat de Fransen op hun scherm zien, is rechtstreeks afkomstig uit de Amerikaanse plaats Andover in de staat Maine. Het ronde gebouw in beeld is een grondstation met daarin een reusachtige antenne die signalen kan verzenden en ontvangen. In Pleumeur-Bodou staat precies zo’n zelfde koepel.

In principe zouden de twee grondstations rechtstreeks signalen naar elkaar moeten kunnen sturen. Maar door de grote afstand van bijna 5000 kilometer is dat onmogelijk. Dat komt doordat de aarde in de weg zit. Radiogolven kunnen alleen recht vooruit en kunnen niet uit zichzelf een bochtje maken.

Wie van de ene kant van de aarde een bericht naar de andere kant wil sturen, moet dat dus doen met behulp van een tussenstation. In het geval van het signaal van 12 juli 1962 is dat tussenstation de ronde satelliet Telstar 1. Die is twee dagen eerder de ruimte ingeschoten vanaf Cape Canaveral in Florida.

Vanuit hun grondstation in Andover sturen de Amerikanen hun signaal omhoog naar Telstar, die het als een spiegel terugkaatst naar het grondstation in Pleumeur-Bodou. Telstar 1 is daarmee de eerste communicatiesatelliet. Het succes van de door telecomprovider AT&T betaalde kunstmaan verandert de wereld voorgoed.

Een net van satellieten
Inmiddels is direct contact met de andere kant van de planeet de gewoonste zaak ter wereld. Zet het journaal aan en je ziet correspondenten rechtstreeks verslag doen vanuit de verste conflictgebieden. En ga je op een verre reis, dan hoef je alleen maar je telefoon uit je zak te halen om even contact te leggen met het thuisfront.

Het signaal van je telefoon wordt opgepikt door een zendmast in de buurt, die het via een netwerk van zendmasten doorspeelt naar een centrale. De centrale zendt het gesprek via een schotel naar een satelliet, die het op zijn beurt doorlust naar de andere kant van de wereld. Daar vindt de hele keten in omgekeerde volgorde plaats.

Vlak nadat het eerste televisiesignaal vanuit Andover de Grote Oceaan overvliegt, vertelt de Amerikaanse vicepresident Lyndon Johnson in een internationale uitzending te geloven dat Telstar het begin is van een net van satellieten dat de aarde zal omspannen. Daar heeft hij gelijk in gekregen. Volgens de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA zweven er inmiddels meer dan 3000 kunstmanen om de aarde, waarvan er 1100 actief zijn. Van al die satellieten gebruiken we 60% voor communicatie. Meer dan voor welk ander doel dan ook.

Beeld: NASA

Steun Ruimtevaartverhalen.nl

Vond je dit een interessant ruimtevaartverhaal? Via de module hieronder kun je Ruimtevaartverhalen steunen. Selecteer het bedrag dat je wil doneren, klik op ‘Doneer’ en doorloop de stappen die volgen.

 

Totaal: € -