Hoofdstukken

51. Wat kost dat allemaal?

Vapor trails follow space shuttle Atlantis as it approaches Runway 15 on the Shuttle Landing Facility at NASA's Kennedy Space Center in Florida for the final time. Original from NASA. Digitally enhanced by rawpixel.

‘Ruimtevaart kan niet zonder de steun van de overheid en biedt ook Nederland een niet te missen venster naar de toekomst,’ schrijft ESA-astronaut André Kuipers in oktober 2012 aan politici Mark Rutte (VVD) en Diederik Samsom (PvdA). Even daarvoor komen de twee als de grote winnaars uit de bus bij de landelijke verkiezingen. Meteen al staan ze voor een moeilijke taak: het Nederlandse begrotingstekort terugdringen.

Met dat laatste zijn hun voorgangers al begonnen. Het demissionair kabinet Rutte-1 (een demissionair kabinet is een gevallen kabinet dat verder regeert totdat er een nieuwe regering is gekozen) neemt zich onder andere voor de Nederlandse ruimtevaartbijdragen flink terug te schroeven. Nederland geeft in 2012 nog 100 miljoen euro uit aan ruimtevaart; in de drie jaar daarna moet dat worden teruggebracht tot 63 miljoen per jaar.

Vanaf 2016 moet daarnaast structureel 33 miljoen worden wegbezuinigd. Niet alleen André Kuipers is tegen de bezuinigingen, ook diverse politieke partijen roeren zich. Uiteindelijk worden de plannen na een motie van D66 teruggedraaid. Rutte en Samsom horen Kuipers’ smeekbede aan en snijden niet drastisch in de Nederlandse ruimtevaartuitgaven.

De cijfers op een rij
De tientallen miljoenen die Nederland jaarlijks in de ruimtevaart pompt, komen voornamelijk terecht bij de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. Nederland is één van de 22 landen die daar geld aan afstaat. Ook al lijkt 100 miljoen euro veel, toch is de bijdrage van Nederland een stuk lager dan die van landen als Frankrijk, Duitsland en Italië. Zij hoesten respectievelijk 19, 18 en 10 procent op van het totale ESA-budget.

In 2013 is dat totale budget 4,3 miljard euro. ESA’s grootste uitgavenposten zijn projecten op het gebied van aardobservatie (ongeveer 982,5 miljoen euro in 2013), navigatie (708,8 miljoen) en het lanceren van raketten (688,8 miljoen).

Niet alleen in Nederland worden zo nu en dan plannen geopperd voor het terugschroeven van de ruimtevaartuitgaven. Ook in de Verenigde Staten staan de ruimtevaartbudgetten al jaren onder druk. Sinds het eind van de Koude Oorlog krijgt NASA een steeds kleiner deel van het jaarbudget van de Amerikaanse regering.

In 1966 streek NASA nog 4,41% van het federale budget op, 32 miljard dollar als je de inflatie meerekent. Tegenwoordig moet de ruimtevaartorganisatie met ongeveer een half procent genoegen nemen: 17,6 miljard dollar. Dat is nog steeds een hoop geld, maar niet genoeg om al NASA’s projecten te bekostigen. Alleen al voor het realiseren van zijn plannen binnen de bemande ruimtevaart heeft de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie 3 miljard dollar extra nodig.

1 euro wordt 5 euro
Ruimtevaart is duur. Maar het levert ook veel op. Dat blijkt uit onderzoeken van de Europese Unie, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en Oxford Economics. De OESO is het meest conservatief: zij stellen dat we iedere in de ruimtevaart geïnvesteerde euro anderhalf keer terugverdienen.

Voor Nederland ligt die situatie iets anders. Dat komt met name doordat ESA’s technologische hart ESTEC hier gevestigd is. Zoals André Kuipers het in zijn brief aan Rutte en Samsom stelt: ‘Elke euro die Nederland in ruimtevaart steekt, levert 5 euro op.’

Beeld: Rawpixel LTD

Steun Ruimtevaartverhalen.nl

Vond je dit een interessant ruimtevaartverhaal? Via de module hieronder kun je Ruimtevaartverhalen steunen. Selecteer het bedrag dat je wil doneren, klik op ‘Doneer’ en doorloop de stappen die volgen.

 

Totaal: € -