Hoofdstukken

34. 50 jaar ruimtevaart in Europa

De ruimtevaart is onlosmakelijk verbonden met de Koude Oorlog en de inspanningen van de Amerikanen en de Russen. Maar de laatste decennia heeft ook Europa een steeds belangrijkere rol ingenomen. Zo sturen we satellieten de ruimte in die vanuit daar de aarde en het klimaat in de gaten houden, lanceren we telescopen die intergalactische sterrenkaarten maken, onderzoeken we het ontstaan van het heelal en werken we aan een eigen satellietnavigatiesysteem.

Al die projecten worden uitgevoerd door de Europese ruimtevaartorganisatie ESA, een samenwerkingsverband van twintig EU-lidstaten, die financiële middelen en kennis delen in een poging de geheimen van outer space te ontrafelen.

Van twee naar één
ESA wordt opgericht in 1975, maar de geschiedenis van de Europese ruimtevaart gaat nog een stuk verder terug. Voor de oprichting van ESA kent Europa twee organisaties die zich bezighouden met de ruimtevaart. Beide worden in 1964 opgericht en houden er hun eigen ruimtevaartprogramma op na.

De European Space Research Organisation (ESRO) richt zich daarbij op wetenschappelijke missies en op het ontwerpen van satellieten, terwijl de European Launcher Development Organisation (ELDO) zijn aandacht dan nog vestigt op het ontwikkelen van een lanceerraket die satellieten in een baan om de aarde moet gaan brengen.

Ondanks elf succesvolle testvluchten slaagt ELDO daar niet in. ESRO weet wel satellieten de dampkring uit te vliegen, maar die komen nooit hoog genoeg om langere tijd om de aarde te zweven.

Het tegenvallende resultaat en de steeds verder uit de klauwen lopende kosten zijn in 1973 voor enkele deelnemende landen reden om uit ELDO te stappen. Nog geen tien jaar na de oprichting is ELDO op sterven na dood en wordt besloten het restant van de organisatie te fuseren met ESRO. Het resultaat: de European Space Agency (ESA).

Direct succes
Tien landen sluiten zich direct aan: België, Denemarken, (West-)Duitsland, Frankrijk, Italië, Nederland, Spanje, het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Zwitserland. ESA’s eerste succesvolle missie volgt al in datzelfde jaar. Met hulp van NASA brengt de ruimtevaartorganisatie Cos-B in een baan om de aarde. Het doel van de ruimtesonde: bronnen van gammastraling vinden. Dat is straling met zo’n hoge energie dat zij weefsel in het menselijk lichaam kan beschadigen.

Anders dan eerdere Europese satellieten blijft Cos-B ruim 6,5 jaar in de ruimte, 4,5 jaar langer dan gepland. De resultaten van de missie liegen er ook niet om: Cos-B vindt 25 bronnen van gammastraling en brengt de Melkweg in kaart. Het is het eerste grote succes van de Europese ruimtevaart en een van de meest succesvolle ruimtemissies aller tijden.

Sinds zijn oprichting is ESA alleen maar gegroeid. Het aantal lidstaten is verdubbeld. Naast de tien landen die al vanaf het eerste uur deel uitmaken van de ruimtevaartorganisatie, dragen ook Finland, Griekenland, Ierland, Luxemburg, Noorwegen, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië en Tsjechië hun steentje bij.

Alle deelnemende landen schenken een deel van hun bruto nationaal product, dat de 2200 koppen tellende organisatie inzet bij talloze ruimtevaartmissies. Die missies variëren van sondes die verre planeten en hun manen bezoeken tot sterrenkijkers die sterren bestuderen in de verre uithoeken van de Melkweg.

Beeld: Needpix

Steun Ruimtevaartverhalen.nl

Vond je dit een interessant ruimtevaartverhaal? Via de module hieronder kun je Ruimtevaartverhalen steunen. Selecteer het bedrag dat je wil doneren, klik op ‘Doneer’ en doorloop de stappen die volgen.

 

Totaal: € -