Hoofdstukken

24. De ramp met de Challenger

File source: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Challenger_explosion.jpg

‘Wow, dat is een felle,’ verzucht de Amerikaanse Francis VanKulick op 28 januari 1986. Vanuit haar voortuin in Melbourne, Florida, kijkt ze toe hoe Spaceshuttle Challenger begint aan zijn tiende reis naar de ruimte. VanKulick en haar man Michael wonen zó dicht bij het Kennedy Space Centre dat hun ramen trillen bij elke lancering.

Het tweetal kijkt en filmt enthousiast, totdat de shuttle hoog in de lucht verandert in een grote vuurbal. ‘What the heck was that? What happened?’ Zonder het te weten legt het filmende echtpaar een van de grootste rampen uit de ruimtevaartgeschiedenis vast op video. Slechts 73 seconden na wat een normale lancering lijkt, spat de Challenger boven de Atlantische Oceaan uit elkaar.

Klein ringetje, grote ramp
De oorzaak van de ramp ligt bij een defecte rubberen afsluitring. Dergelijke ringetjes komen ook in je eigen huis voor. Ze zijn bijvoorbeeld bevestigd tussen twee losse onderdelen van een kraan. Als de onderdelen van de kraan maar stevig genoeg worden aangedraaid, ontstaat er dusdanige druk op die O-ring dat hij de binnenkant van de kraan hermetisch afsluit.

De afsluitringen in je badkamer zorgen ervoor dat er geen water uit de kraan lekt. De rubberen ring bij de Challenger moet geen water binnenhouden, maar stuwstof. Die bevindt zich in het onderste deel van een van de witte stuwraketten die het eerste deel van de vlucht voor hun rekening nemen.

Omdat het kapotte rubberen ringetje de stuwstoftank niet goed afsluit, ontstaat er een lek waar heet gas uit ontsnapt. Het hete gas verwoest een van de stangen waarmee de stuwraket aan de rest van het shuttle-systeem vastzit. De deels losgeraakte boosterraket begint te bewegen en botst met grof geweld tegen de grote oranje tank die de motoren van het ruimteveer tijdens zijn tocht naar de ruimte van stuwstof voorziet. De romp van die tank bezwijkt, waardoor ruim 700 ton stuwstof in één klap ontbrandt. Met alle gevolgen van dien.

In één stuk omlaag
Ook al valt de Challenger met grof geweld uiteen, de cabine met de zeven astronauten daarin doet dat niet. Op videobeelden is te zien hoe de cabine in één stuk terug naar de aarde tuimelt. Volgens NASA is het aannemelijk dat in ieder geval een deel van de bemanning op dat moment nog leeft. Uit de wrakstukken blijkt dat ook: drie van de teruggevonden persoonlijke noodvoorzieningsapparaten aan boord zijn ingeschakeld na de knal.

Helaas kunnen ook die apparaten de astronauten niet redden: de cabine komt met zó’n harde smak in zee terecht dat niemand die klap kan overleven. Onder de zeven overleden astronauten bevindt zich Christa McAuliffe, een lerares uit New Hampshire die de eerste Amerikaanse burger in de ruimte had moeten worden.

Vanuit de ruimte zou McAuliffe miljoenen Amerikaanse kinderen via de televisie les geven over de ruimtevaart. Na haar dood en die van haar zes medebemanningsleden legt NASA het spaceshuttleprogramma meer dan 2,5 jaar stil. Die tijd wordt gebruikt om verbeteringen door te voeren die een herhaling van zo’n ramp moeten voorkomen.

Beeld: Kennedy Space Center

Steun Ruimtevaartverhalen.nl

Vond je dit een interessant ruimtevaartverhaal? Via de module hieronder kun je Ruimtevaartverhalen steunen. Selecteer het bedrag dat je wil doneren, klik op ‘Doneer’ en doorloop de stappen die volgen.

 

Totaal: € -