Hoofdstukken

17. Ruimterampen van de Sovjet-Unie

CREATOR: gd-jpeg v1.0 (using IJG JPEG v80), quality = 90

Haastige spoed is zelden goed. Op 23 april 1967 wordt de Sovjet-Unie daar nog eens hardhandig aan herinnerd. In de vroege ochtend van die donderdag lanceren de Sovjets de eerste bemande missie binnen hun Sojoez-programma.

De gloednieuwe capsule brengt veteraan Vladimir Komarov voor de tweede keer naar de ruimte. Het plan: een dag later een tweede Sojoez lanceren met drie kosmonauten, de twee capsules naar elkaar toe laten vliegen en kosmonauten uit Sojoez-2 naar Sojoez-1 laten wandelen.

Maar zo ver komt het nooit. Enkele minuten na de eerste lancering ontstaan er problemen. Een van de zonnepanelen van Sojoez-1 weigert uit te klappen, waardoor er al snel een gebrek aan energie aan boord ontstaat. Wanneer ook de tweede Sojoez niet gelanceerd kan worden door slecht weer, krijgt Komarov een nieuwe opdracht: kom maar weer naar huis, dit wordt niks zo.

Komarov doet wat hem wordt opgedragen. De terugkeer verloopt prima, tot het moment waarop de Sojoez zijn parachute moet uitklappen. Omdat vlak voor de lancering voor een grotere parachute is gekozen, blijft deze steken in zijn opbergplaats. Komarov crasht en is op slag dood.

Meer dan 200 ontwerpfouten
Vlak voordat zijn capsule zich de grond in boord, schreeuwt Komarov volgens het boek Starman verwensingen naar de technici die Sojoez-1 bouwden. Toch is de ramp niet hun schuld. Voorafgaand aan de lancering geven juist de technici aan dat de capsule meer dan 200 ontwerpfouten bevat.

Ook onbemande proefvluchten tonen aan dat er nog een hoop gefikst moet worden aan het schip. Toch drukt de politiek de vlucht door. De laatste bemande ruimtevlucht is op dat moment alweer twee jaar geleden en het wordt tijd voor een spectaculaire missie die laat zien waartoe het communisme in staat is.

Komarov is de eerste kosmonaut die sterft tijdens een missie naar de ruimte, al komt zijn collega Valentin Bondarenko in 1961 al om bij een training. In 1971 komen daar nog eens drie landgenoten bij wanneer Sojoez-11 eindigt in rampspoed. Luguber genoeg lijkt die missie in eerste instantie een groot succes.

Overleden in de ruimte
Een dag nadat Sojoez-11 op 6 juni vertrekt, slagen bemanningsleden Georgy Dobrovolsky, Vladislav Volkov en Viktor Patsayev erin hun ruimteschip te koppelen aan Saljoet 1, het eerste officiële ruimtestation. De drie kosmonauten blijven 22 dagen aan boord van het ruimtestation, waarbij ze onder andere live op de televisie te zien zijn.

Wanneer de capsule met de kosmonauten 23 dagen na de lancering veilig aan zijn parachute in de steppe van het huidige Kazachstan landt, lijkt er niets aan de hand. Maar wanneer het bergingsteam de capsule open wrikt, blijken de drie kosmonauten niet meer in leven.

De oorzaak ligt bij een ventilatieventiel, dat bij de loskoppeling van het ruimtestation beschadigd raakt en op 168 kilometer hoogte openschiet. Binnen enkele seconden ontsnapt alle zuurstofrijke lucht uit de cabine, waardoor de kosmonauten Dobrovolsky, Volkov en Patsayev stikken. Op het moment van schrijven zijn zij de enige ruimtevaarders die ín de ruimte om het leven komen.

Beeld: Alexander Mokletsov / Wikimedia Commons

Steun Ruimtevaartverhalen.nl

Vond je dit een interessant ruimtevaartverhaal? Via de module hieronder kun je Ruimtevaartverhalen steunen. Selecteer het bedrag dat je wil doneren, klik op ‘Doneer’ en doorloop de stappen die volgen.

 

Totaal: € -