Hoofdstukken

11. Zweven als een zeemeeuw

‘De rust die je in de ruimte ervaart, gaat veel verder dan wat je je kunt voorstellen op aarde. Ik voelde me als een meeuw die met zijn uitgestrekte vleugels hoog boven de aarde zweefde. Terwijl ik daar zo hing voelde ik een enorm verlangen om die roerloze wereld onder me te verstoren door zoveel mogelijk met mijn armen, benen en lichaam te bewegen. Tenminste, voor zover mijn ruimtepak dat toestond. Ik zette me af tegen de zijkant van het ruimteschip en begon oncontroleerbaar te tuimelen, totdat de kabels die me van zuurstof voorzagen me tot stilstand brachten.’

Met een klein zetje wordt Sovjet-kosmonaut Aleksej Leonov op 18 maart 1965 de eerste mens die vrij door de ruimte zweeft. In het boek Two Sides of the Moon vertelt hij er enthousiast over. Anderhalf uur nadat Leonov en collega Pavel Beljajev de ruimte bereiken, trekt Leonov een ruimtepak aan en begeeft zich naar een opblaasbare luchtsluis.

Binnenin die 74 centimeter lange sluis (die er 7 minuten over doet om op te blazen) heerst op dat moment dezelfde luchtdruk als in het ruimteschip. Nog wel, want nadat Beljajev de deur van de ruimtecapsule achter Leonov dichtslaat en de sluis zich aan de andere kant opent, is Leonov overgeleverd aan de barre en nog onontdekte ruimte.

De wereld kijkt mee
‘Het was ongelooflijk heet,’ herinnert Leonov zich in Two Sides of the Moon. Wanneer hij na die eerste stappen in de ruimte omlaag kijkt, ziet hij de aarde die zich onder hem uitstrekt, van de Straat van Gibraltar tot de 4800 kilometer verderop gelegen Kaspische Zee. Dankzij diverse camera’s aan boord en op het ruimtepak van de kosmonaut kijkt de wereld met zo’n 3 minuten vertraging mee.

‘Wat doet hij? Wat doet hij?’ schreeuwt Leonovs dan vier jaar oude dochtertje Vika wanneer ze ziet hoe haar vader uit de capsule stapt. ‘Vertel papa alsjeblieft dat hij weer naar binnen moet gaan.’ Ook Vika’s grootvader reageert emotioneel, schrijft de kosmonaut veertig jaar na zijn wandeling. ‘Hij begreep niet dat de ruimtewandeling bij mijn missie hoorde.’

Ontsnappende zuurstof
Nog geen 10 minuten nadat hij zijn eerste stap buiten de deur van zijn ruimteschip zet, trekt Leonov zich aan zijn 5,3 meter lange zuurstofslang weer terug naar zijn Voschod-capsule. Wanneer de kosmonaut arriveert bij de opvolger van het Sovjet-ruimteschip dat Joeri Gagarin naar de ruimte vloog, ontdekt hij dat zijn ruimtepak enorm is uitgezet door het gebrek aan atmosferische druk. Het pak is zó erg vervormd dat Leonov niet meer in de luchtsluis past.

Pas wanneer hij handmatig wat zuurstof uit zijn pak laat ontsnappen, kan de kosmonaut druipend van het zweet terugkeren in de capsule. Na een helse terugvlucht, die door diverse defecten meerdere keren bijna ontaardt in een ramp, landt het tweetal veilig op aarde.

Drie maanden later is de Amerikaan Ed White de tweede mens die een ruimtewandeling maakt. En net als Leonov wil ook hij alleen maar zweven. ‘I’m not coming back in…This is fun.’

Beeld: Leningrad Popular Science Film Studio

Steun Ruimtevaartverhalen.nl

Vond je dit een interessant ruimtevaartverhaal? Via de module hieronder kun je Ruimtevaartverhalen steunen. Selecteer het bedrag dat je wil doneren, klik op ‘Doneer’ en doorloop de stappen die volgen.

 

Totaal: € -